Rekabet Kurumu, yılın ilk yarısında 209 teşebbüse yaklaşık 17 milyar lira ceza kesti. Dijital platformlar ve tarım gibi kritik sektörler mercek altında.
Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, yılın ilk yarısında 209 teşebbüs hakkında yaklaşık 17 milyar lira idari para cezası uygulandığını duyurdu. Türkiye piyasalarında rekabeti bozucu davranışlara müdahale eden Kurum, bu dönemde dijital platformlar, ödeme sistemleri ve tarım gibi farklı sektörlerde önemli kararlar aldı. Kurum, faaliyetlerini sadece para cezaları üzerinden değil, piyasalarda sürdürülebilir rekabet koşullarını güçlendirme hedefiyle değerlendirdiğini belirtti.
Küle, rekabet otoritelerinin asli görevinin piyasaların rekabetçi yapısını güçlendirmek, pazara giriş engellerini azaltmak ve ekonomik etkinliği artıracak mekanizmaların sağlıklı işlemesine katkı sunmak olduğunu vurguladı. Uygulanan yaptırımların bu amaca ulaşmak için bir araç olduğunu ifade etti. Kurum, rekabeti bozucu davranışlara müdahale ederken piyasalarda kalıcı ve sürdürülebilir rekabet koşullarını güçlendirecek mekanizmaları hayata geçirdiğini bildirdi.
Rekabet Kurumu, geleneksel sektörlerdeki soruşturmaların yanı sıra dijital platformlar, ödeme sistemleri, iş gücü piyasaları ve teknoloji odaklı pazarlarda önemli kararlar aldı. Kurum, dijitalleşme, veri ekonomisi ve yapay zeka gibi alanlardaki gelişmeleri yakından takip ederek analiz yöntemlerini ve uygulama kapasitesini sürekli geliştirmeye devam ettiğini aktardı. Tarım sektörünün stratejik önemine dikkat çeken Küle, hibrit sebze ve meyve tohumları pazarında rekabete duyarlı bilgileri paylaşan teşebbüslere toplamda 189 milyon lira idari yaptırım uygulandığını kaydetti. Tarla bitkileri tohumları pazarındaki soruşturmanın da kararlılıkla sürdüğünü ekledi.
Teknoloji ve dijital platformlara ilişkin dosyalar, ocak-haziran döneminde öncelikli çalışma alanları arasında yer aldı. Bu kapsamda Google Play Store, Mastercard ve Visa soruşturmalarında alınan kararların hem yenilikçiliği teşvik edeceğini hem de tüketicilere daha rekabetçi hizmetler sunulmasına katkı sağlayacağını belirtti. Kast ajansları ile menajerlik alanında sonuçlandırılan soruşturmayla sektörde rekabetçi yapıyı güçlendirecek önemli yapısal yükümlülükler tesis edildiği bilgisi verildi. Halihazırda 47 soruşturmanın yürütüldüğü, bu soruşturmaların dijital platformlardan eğitim hizmetlerine, iş gücü piyasalarından tarım ve gıda sektörüne kadar ekonominin birçok farklı alanındaki rekabetçi endişeleri kapsadığı bildirildi.
Bazı soruşturmalarda rekabetçi endişelerin telafisi güç sonuçlar doğurmasını önlemek amacıyla geçici tedbir kararları alındı. Endüstriyel dondurma ve yumuşak şeker sektörlerindeki soruşturmalarda satış noktalarında rakip ürünlere alan tahsis edilmesine yönelik geçici tedbirler uygulandı. Tarım ve gıda sektöründe yürütülen süt soruşturmalarında sürecin son aşamasına gelindiği, çiğ süt piyasasına ilişkin rekabetçi endişeler ve “süt karşılığı yem” uygulamasına yönelik incelemelerin büyük ölçüde tamamlandığı açıklandı. Bu dosyaların önümüzdeki dönemde sonuçlandırılması öngörülüyor.
Kurum, izin verdiği her birleşme ve devralma işleminde yatırım ortamının desteklenmesi ile rekabetçi piyasa yapısının korunması arasında hassas bir denge gözettiğini belirtti. Bu doğrultuda yılın ilk yarısında Getir’in belirli faaliyetlerinin Uber tarafından devralınması işlemine, Uber’in Türkiye’ye 500 milyon dolar yatırım taahhüdü çerçevesinde izin verildiği hatırlatıldı. Rekabet Kurumu, önümüzdeki dönemde hakim durumun kötüye kullanılmasına ilişkin dosyaların uygulama gündemlerinde daha fazla yer tutacağını öngörüyor. Veri, ağ etkileri, algoritmalar ve yapay zeka destekli iş modellerinin pazar gücünün oluşumunu ve kullanılma biçimini önemli ölçüde değiştirdiğine dikkat çekildi. Kurum, yapay zeka temelli ekonomik analiz modellerini uygulama süreçlerine daha etkin entegre ederek, başta ihale piyasaları olmak üzere rekabet riski taşıyan sektörlerde proaktif denetim anlayışını güçlendirmeyi hedefliyor. Amaç, rekabet ihlallerine yalnızca sonradan müdahale eden değil, riskleri önceden tespit ederek önleyici politika ve uygulamaları hayata geçiren bir otorite olmaktır.
