BES fonları, çok katmanlı yasal mimarisi ve denetim ağıyla korunuyor. Gürol Sami Özer, sistemin avantajlarını, risk yönetimini ve vergi teşviklerini anlattı.
Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) fonları, katılımcıların birikimlerini ve haklarını her türlü kurumsal ve finansal riskten izole eden çok katmanlı yasal bir mimari ile korunmaktadır. Türkiye Hayat Emeklilik Genel Müdür Yardımcısı Gürol Sami Özer, sistemin profesyonel portföy yönetimi ve sermaye piyasası disipliniyle tasarruf kültürünü birleştirdiğini belirtti.
BES, 2003’ten bu yana milyonlarca vatandaşın geleceğe güvenle bakmasını sağlarken, Türkiye Hayat Emeklilik farklı getiri beklentilerine ve risk profillerine uygun fon alternatifleri sunmaktadır. Katılımcıların uzun vadeli birikimleri, reel büyüme hedefleri doğrultusunda değerlendirilmektedir.
Sistemin sunduğu avantajlar arasında düzenli katkı paylarıyla oluşan birikimlerin yanı sıra yüzde 20 devlet katkısı yer almaktadır. Bu katkı, tasarruf tabanını genişletmekte ve uzun vadeli birikim motivasyonunu artırmaktadır. Katılımcılara tanınan yılda 12 kez fon dağılımı değişikliği hakkı, değişen piyasa koşullarında tasarrufların dinamik yönetilmesine imkan tanır.
Anne ve babalar, 18 yaşını doldurmamış çocukları adına sözleşme açarak onların da piyasaların getiri potansiyelinden ve her çocuk için ayrı tanımlanan yüzde 20 devlet katkısından faydalanmasını sağlayabilir. BES çatısı altında fonlar arası geçişlerde hiçbir stopaj kesintisi uygulanmazken, sistemden ayrılma aşamasında elde edilen toplam getiri üzerinden kademeli bir vergilendirme yapılır.
BES fonlarının yönetiminde sermaye piyasası mevzuatı, katı risk dağıtım kuralları öngörmektedir. Aşırı risk yoğunlaşmasını önlemek amacıyla tek bir ihraççının payı fon portföyünün yüzde 10’unu, toplam payı ise yüzde 40’ını aşamaz. Bu sınırlamalar, piyasa dalgalanmalarında portföylerin tek bir kurumun finansal kırılganlığına maruz kalmasını engeller.
Emeklilik şirketinin tasfiyesi halinde dahi fon malvarlığı, kurucu şirketin bilançosundan ve malvarlığından ayrı tutulduğu için iflas masasına dahil edilemez. Portföy yönetim şirketi ve saklama kuruluşu rolleri bağımsız olup, fon payları Takasbank nezdinde katılımcı bazında saklanır.
BES fonları, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) denetimine ek olarak SEDDK, Takasbank ve Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) tarafından eş zamanlı olarak denetlenmektedir. Bu çok katmanlı çifte denetim ağı, fon işlemlerinin mevzuata uygunluğunu ve yönetim etkinliğini gözetim altında tutar.
1 Ekim tarihli verilere göre BES’in toplam fon büyüklüğü 2,5 trilyon lirayı aşarak, sistemin hanehalkı tasarrufları ve makroekonomik istikrar için üstlendiği rolü teyit etmektedir.
